User Tools

Site Tools


1833---ng-nh-thla-gi

Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

1833---ng-nh-thla-gi [2018/11/07 17:09] (current)
Line 1: Line 1:
 +<​HTML><​br><​div id="​mw-content-text"​ lang="​vi"​ dir="​ltr"><​div class="​mw-parser-output">​
 +<​p><​b>​Đặng Đề</​b>​ (1526-?), tự: <​b>​Hối Khanh</​b>,​ hiệu: <​b>​Tùng Pha</​b>;​ là quan nhà Mạc, và là nhà thơ Việt Nam.
 +</p>
  
 +
 +
 +<​p><​b>​Đặng Đề</​b>​ là người làng Uông Thượng, huyện Thanh Miện, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương (nay thuộc tỉnh Hải Dương).
 +</​p><​p>​Khoa Ất Sửu năm Thuần Phúc thứ 4 (1565) đời Mạc Mậu Hợp, ông thi đỗ Tiến sĩ, được bổ chức quan.
 +</​p><​p>​Năm 1584, ông được cử đi sứ sang nhà Minh (Trung Quốc), khi về nước được thăng chức Thượng thư, tước Tùng Lĩnh bá.
 +</​p><​p>​Đặng Đề mất năm nào không rõ.
 +</p>
 +
 +<​p>​Đặng Đề nổi tiếng học rộng, thơ hay. Tác phẩm của ông có <​b>​Tùng Pha thi tập</​b>​ nhưng nay đã thất lạc. Đây là một tập thơ làm khi ông đi sứ, hiện còn hơn 40 bài thơ chép trong <​i>​Toàn Việt thi lục</​i>​ của Lê Quý Đôn, trong đó có một thiên ngũ ngôn luật thi, gồm 178 câu.
 +</​p><​p>​Hầu hết số thơ còn lại của ông đều là những bài ngụ nỗi cảm hoài, hàm chứa tấm lòng nhớ nước, thương nhà, và miêu tả phong cảnh trên đường đi. Thơ ông điển nhã, dùng nhiều điển cố <sup id="​cite_ref-1"​ class="​reference">​[1]</​sup>​.
 +</p>
 +
 +<​table><​tbody><​tr><​td>​
 +<​dl><​dd>​Phiên âm Hán-Việt:</​dd>​
 +<​dd><​b>​Trạm Lý Nhân</​b></​dd>​
 +<​dd>​Thượng Cường quá liễu lai Nhân Lý,</​dd>​
 +<​dd>​Đăng khảo tiền chiêm Mẫu Tử san.</​dd>​
 +<​dd>​Khởi ngã tư thân thiên lý niệm,</​dd>​
 +<​dd>​Bất kham hồi thủ bạch vân gian.</​dd>​
 +<​dd>​Dịch nghĩa:</​dd>​
 +<​dd><​i><​b>​Trạm Lý Nhân</​b></​i></​dd>​
 +<​dd><​i>​Đi qua Thượng Cường tới Nhân Lý,</​i></​dd>​
 +<​dd><​i>​Lên núi Khảo để xem núi Mẹ Con ở phía trước.</​i></​dd>​
 +<​dd><​i>​Ở ngoài ngoài dặm trỗi dậy lòng nhớ đấng thân (cha mẹ),</​i></​dd>​
 +<​dd><​i>​Nên chẳng dám ngoảnh đầu về khoảng trời đầy mây trắng <sup id="​cite_ref-2"​ class="​reference">​[2]</​sup>​.</​i></​dd></​dl></​td>​
 +<td>
 +<​dl><​dd>​Phiên âm Hán-Việt:</​dd>​
 +<​dd><​b>​Mạc phủ doanh vãn trú</​b></​dd>​
 +<​dd>​Thanh phong túc giá vũ sơ tình,</​dd>​
 +<​dd>​Sử bí hôn đầu Mạc Phủ doanh.</​dd>​
 +<​dd>​Hoán khởi hương quan thiên lý mộng,</​dd>​
 +<​dd>​Dã kê hà xứ lưỡng tam thanh.</​dd>​
 +<​dd>​Dịch nghĩa:</​dd>​
 +<​dd><​i><​b>​Chiều tối trú lại doanh Mạc Phủ</​b></​i></​dd>​
 +<​dd><​i>​Mưa vừa tạnh, chiếc xe đi sớm trong gió mát,</​i></​dd>​
 +<​dd><​i>​Ngựa sứ thần vào Mạc Phủ chiều đã muộn.</​i></​dd>​
 +<​dd><​i>​Gọi dậy giấc mộng quê nhà xa vạn dặm,</​i></​dd>​
 +<​dd><​i>​Vài ba tiếng gà quê từ đâu vọng tới?</​i></​dd></​dl></​td></​tr></​tbody></​table>​
 +<​ul><​li>​Bùi Duy Tân, <​i>​Từ điển văn học</​i>​ (bộ mới), mục từ: "​Đặng Đề"​. Nhà xuất bản Thế giới, 2004.</​li>​
 +<​li>​Trần Thị Băng Thanh, <​i>​Văn học thế kỷ XV-XVII</​i>,​ mục "​Đặng Đề"​. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 2004.</​li></​ul>​
 +<div class="​reflist"​ style="​list-style-type:​ decimal;">​
 +<ol class="​references"><​li id="​cite_note-1"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​Theo Bùi Duy Tân, <​i>​Từ điển văn học</​i>​ (bộ mới), tr. 389.</​span>​
 +</li>
 +<li id="​cite_note-2"><​b>​^</​b>​ <span class="​reference-text">​Mây trắng ở đây chỉ lòng nhớ cha mẹ. Sách <​i>​Đường thư</​i>​ chép: Địch Nhân Kiệt đời Đường (Trung Quốc) đi làm quan xa. Một hôm ông lên núi Thái Hàng, quay lại nhìn thấy đám mây trắng lơ lửng bay ở phía quê nhà, ông bảo với người chung quanh rằng: "Ngô thân xá kỳ hạ", có nghĩa nhà của cha mẹ ta ở dưới đám mây trắng ấy (theo Nguyễn Thạch Giang, <​i>​Tiếng Việt trong thư tịch cổ Việt Nam</​i>​. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 2003, tr. 760).</​span>​
 +</li>
 +</​ol></​div>​
 +
 +
 +<​!-- ​
 +NewPP limit report
 +Parsed by mw1332
 +Cached time: 20181012074420
 +Cache expiry: 1900800
 +Dynamic content: false
 +CPU time usage: 0.024 seconds
 +Real time usage: 0.033 seconds
 +Preprocessor visited node count: 94/1000000
 +Preprocessor generated node count: 0/1500000
 +Post&#​8208;​expand include size: 266/2097152 bytes
 +Template argument size: 92/2097152 bytes
 +Highest expansion depth: 4/40
 +Expensive parser function count: 0/500
 +Unstrip recursion depth: 0/20
 +Unstrip post&#​8208;​expand size: 1040/​5000000 bytes
 +Number of Wikibase entities loaded: 0/400
 +-->
 +<!--
 +Transclusion expansion time report (%,​ms,​calls,​template)
 +100.00% ​  ​11.783 ​     1 -total
 + ​40.73% ​   4.799      1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Tham_kh&#​7843;​o
 + ​29.85% ​   3.517      1 B&#​7843;​n_m&#​7851;​u:​Dablink
 +-->
 +
 +<!-- Saved in parser cache with key viwiki:​pcache:​idhash:​809678-0!canonical and timestamp 20181012074420 and revision id 40710632
 + ​-->​
 +</​div><​noscript><​img src="​http://​vi.wikipedia.org/​wiki/​Special:​CentralAutoLogin/​start?​type=1x1"​ alt=""​ title=""​ width="​1"​ height="​1"​ style="​border:​ none; position: absolute;"/></​noscript></​div>​
 +
 +</​HTML>​
1833---ng-nh-thla-gi.txt · Last modified: 2018/11/07 17:09 (external edit)